قلمرو مهمترین گروه کوچندگان دامنه های البرز ( عشایر ایل سنگسری )

سومین جلسه از سلسله سخنرانی های تخصصی ” موزه عشایری ایل سنگسر “ ، عصر امروز (بیست و نهم مهر ۸۸) در تالار سینما فجر مهدیشهر برگزار شد . در این نشست علمی که با همکاری انجمن دیدبانان میراث ایل سنگسر و با حضور نویسندگان ، پژوهشگران ، دانشجویان ، هنرمندان و علاقمندان فرهنگ بومی سنگسر بر پا شد ، جغرافیای تاریخی و قلمرو ایل سنگسر مورد بررسی و مداقه قرار گرفت .  

عباس مصباحیان سخنران این برنامه ، که تحقیقات دامنه داری در این خصوص انجام داده است ، با اشاره به تفاوت های عشایرایل سنگسری با عشایرسایر نقاط  کشور ، به معرفی قلمرو گسترده این ایل پرداخت و دلایل گزینش مرتع در مناطق دوردست را به تفصیل برشمرد .

وی  در بخش دیگری از سخنرانی خود با ذکر شواهد تاریخی ، به روش سنگسری ها در چگونگی انتخاب مراتع بلامعارض در استان های همجوار پرداخت و گفت : عشایر ایل سنگسری در یازده استان کشور صاحب مراتع ییلاقی و قشلاقی هستند که فاصله ی دورترین نقطه ی ییلاقی و قشلاقی آنان به ۱۵۰۰ کیلومتر می رسد . (۱)

عباس مصباحیان استان سیستان و بلوچستان را نیز از جمله مناطقی خواند که در گذشته ، جزو قلمرو سنگسری ها بوده است . یزد و کرمان هم استان هایی هستند که بنا به گفته ی ایشان روزگاری در فهرست مناطق قشلاقی عشایر سنگسر قرار داشته اند .(۲)

ذکر بخشی از دیدگاه های استاد جابر عناصری در باره عشایر سنگسری و نیز بیان قسمت هایی از سفرنامه ی ناصرالدین شاه قاجار در جریان عبور از مناطق ییلاقی سنگسری ها ، از جمله نکاتی بود که مورد توجه حاضران قرار گرفت .

عباس مصباحیان که از چهره های پرتلاش شهر محسوب می شود ، در حال حاضر مدیر عامل بنیاد نیکوکاری امام صادق مهدیشهر است و علاوه بر فعالیت گسترده درخصوص عمران شهرستان ،به فعالیت های فرهنگی نیز اهتمام ویژه دارد .

شنیده های ما حاکی است ، مجموعه سخنرانی های تخصصی موزه عشایری ایل سنگسر  که در قالب نشست های ماهیانه برگزار می شود ، در پایان سال به زیور طبع آراسته و روانه ی بازار کتاب خواهد شد .

                                                                 ***

نکته : جای خالی مسئولان شهرستان مهدیشهر در این نشست به شدت احساس می شد ! 

 چشم ما به جمال علیرضا شاه حسینی محقق و پژوهشگر ارجمند گرمساری و مولف کتاب ” عشایر ایل سنگسری ” نیز روشن شد .  او از مدعوین ویژه این برنامه بود .       

                                                              ******

 (۱) ـ برنارد هوکارد محقق مشهور اروپایی معتقد است عشایر ایل سنگسری طولانی ترین مسیر کوچ رو جهان را دارا هستند .  

(۲) ـ امروزه بخش هایی از مراتع استان های سمنان ، تهران ، قزوین ، قم ، مرکزی ، مازندران ، گلستان ،خراسان رضوی ، خراسان شمالی و خراسان جنوبی ، همچنان در اختیار عشایر ایل سنگسر قرار دارد .

                                                                                              نویسنده : ناصر طاهرکرد